Skip to main content

Limon neden vazgeçilmezdir?

Limon sıra dışı bir meyvedir, tüketiriz, ama olası faydalarının bütünü henüz bilinmemektedir. Bizdeki genel algı C vitamini deposu olduğu şeklindedir, bu da abartılmış bir ün sayılmaz. Meselenin arka planı 1700’lere kadar gider. O zamanlar iskorbüt uzak yol denizcilerinin hayatına mal olan anlaşılamamış bir hastalıktır. Alınan erzak C vitamini içermediğinden yola çıktıktan bir süre sonra diş […]

Devamını Oku

Dut nasıl bir meyvedir?

Dut aslında bir meyveden ziyade aynen incir gibi içinde çok sayıda meyveyi barındırır. Meyve grubu bir sapla ana dala bağlıdır, sapın kopması olgunlaşmayla olur. Meyve en olgun hale geldiğinde “ayrışma” (absizyon, doğum anlamında bakıldığında halas) kendiliğinden gerçekleşir. Bu meyvenin nihai formudur, o nedenle dut toplanmaz, ağaç silkilerek hasat yapılır. Olgun form olduğundan çok lezzetlidir, ama […]

Devamını Oku

Seçimlerimize dair bir film analizi: “Okyanus Sekizlisi” (Ocean’s 8 )

Başkahramanımız (1) beş yılı aşkın bir süredir içeride yatmaktadır. Çalmış, durum anlaşılmış, ama ortağı gammazladığından içeri o girmiştir. Gün gelip serbest bırakıldığında planı hazırdır. Dünyanın en büyük elmas şirketinin (Cartier ) kasasında duran 150 milyon dolarlık gerdanlığı çalacaktır. Plan hem karmaşık, hem de basittir: “New York Metropolitan Sanat Müzesi yararına, her yıl olduğu gibi bir […]

Devamını Oku

Seçimlere dair bir başlangıç yazısı: Afrika’da bisiklet turu

İnsanlar diğer canlıların çoğunun aksine, kendine özgü bir kabullenme dinamiği gösterir. Sosyoloji alanında çalışanlar bu dinamiği anlamaya çalışarak yaşamlarını geçirir, oysa ortada aslında pek anlaşılabilecek bir durum yoktur. Olmuş olayların açıklamasını yapmaya çalışmak nispeten kolaydır (maç kritiği yapmak gibi), olmakta olan bir olayın dinamikleri genellikle çok zor anlaşılır. Bunun en güzel örnekleri ise seçim aşamasında […]

Devamını Oku

Baklava neden bu kadar lezzetlidir?

Biz genel olarak tatlıları severiz, ama baklavaya gelince iş değişir. Pek çok tatlı aslında damağımızda şeker ağırlıklı bir lezzet bırakır, oysa baklavada sadece şeker olmaz, tereyağı ve içine konan ceviz, fıstık gibi bileşenlerin lezzeti de vardır. Dil önce şekeri algılar, ama çiğneme gerçekleşince tereyağının ve içeriğin lezzeti ortaya çıkar. Bu ister istemez olağanüstü bir lezzet […]

Devamını Oku

Twitter neden 140 karakterle sınırlıdır?

Geçen hafta bir kitabı tanıtmamız sadece bilgilenmek isteyenleri haberdar etmek değil, okuma alışkanlığının azaldığına da vurgu yapmaktı. İnsan adaleleri nasıl çalıştıkça güçlenirse, aklı da çalıştıkça keskinleşir, hayal gücü genişler. Bunun klasik örneği olarak satranç ustalarıdır. Aslında 64 kare ve herkesin açıkça gördüğü, blöf ya da şans unsuru barındırmayan 32 bileşene sahip oyunda, usta seviyesine gelmek […]

Devamını Oku

Kitap önerisi: Mikrobiyota “İçimizdeki mikroplar ve yaşama büyüleyici bir bakış”

Yaşam aslında sadece bizim varlığımızla ortaya çıkan bir süreç değil. Hayvanat bahçesinde bir geziyle başlayan “Mikrobiyota / İçimizdeki Mikroplar ve Yaşama Büyüleyici Bir Bakış”, Ed Yong’un New York Times Bestseller (çok satar) eseri; bunu bugüne kadar en iyi dile getirmiş olan kitaplardan biri olma özelliğiyle ayrılıyor. Zaten Yong aklınıza gelebilecek bütün iyi bilimsel dergiler ve […]

Devamını Oku

Güllaç Ramazan’da neden bu kadar makbuldür?

Bizim bildiğimiz kadarıyla Ramazan’la özdeşleşen üç gıda var, bunlardan hurma, pideyi ve güllaçtır. Güllaç tatlı olarak neredeyse tamamen Ramazan’a özgüdür, sadece Ramazan’da yenir. Bunun gerekçelerini bu tatlının çok hafif olmasında aramak yanlış olmayacaktır. Öyle ya da böyle iftardan sonra insanın canı tatlı çeker. Ancak bu öyle bir tatlı olmalıdır ki, tatlı ihtiyacını gidermeli, insanı ferahlatmalı, […]

Devamını Oku

Bir artı bir nasıl yine bir eder?

Anatomi betimleme sanatı olmakla birlikte doğru yorumlayabilirseniz aslında gördüğünüzden fazlasını verir. Zira “yapı taşları vardır, aslında var olan biçimleri doldurur, bunlar nihayetinde olaylarla sonuçlanır” önermesi doğru görünmektedir. İş bu sonuca neden olan süreci algılamaktadır, nitekim aritmetik veya geometrik diziler de bunun üzerine kuruludur. Ortalama bir insan kendi içinde tekrarlamakta olan düzeni zaten fark eder, fark […]

Devamını Oku

Dalak konusunda bir irdeleme, anatomi nasıl yol gösterir?

Günümüzde matematik ve fiziğin biyolojik bilimlere yol göstermesi aslında biraz geri plana itilmiştir, zira arkadan gelen kimya ve biyokimya konuyu moleküller düzeyine indirir. Buna karşılık detay anlamı berraklaştıracağına bilakis bulanıklaştırır. Buradaki temel sorun “yapının mimarisinin yapı taşından anlaşılamayacağı” gerçeğidir. Yapıtaşları, yani moleküller zaten bütün canlılarda üç aşağı beş yukarı benzerdir. Siz ne kadar detay görürseniz, […]

Devamını Oku