Skip to main content

Destek dokusunun “ıslah edici” işlevi, “doku azmasının” bir başka nedeni

Dokunun işlevden sorumlu kısmını taşıyan matriks kavramını geçen hafta anlatmıştık. Matriksi oluşturan proteinler kollajen (jöle), elastin adı verilen dokunun esnekliğinden sorumlu bir diğeri ve güçlendirici fibröz dokudur. Bununla birlikte, matriks işlevsel dokunun içerisine doldurulduğu bir depo gibi değildir, dokunun işlevini sürdürmesinde önemli bir rol oynar. Örneğin kan yapan hücrelerin içinde bulunduğu kemik iliği, karaciğerin çatısı […]

Devamını Oku

Dokunun iskeleti, kemiğin bereketi; osteoporoz ve kalsiyum labirenti

Uzun süreden beri canlıların yapısına ilişkin bir şey yazmadım, yine kollajen meselesinden devam etmek istiyorum. Biyoloji, canlıların yapısında temel olarak iki ayrı bölüm tanımlamıştır, bunlara stroma ve parankim adı verilir. Parankim denen doku organın işlevini sağlayan kısmıdır. Örneğin karaciğerden söz ediyorsak, karaciğer hücrelerinin düzenli olarak oluşturdukları yapı (altıgen oluşumlar, bu geometriye dikkat edin) bunun parankimidir.

Devamını Oku

Gıda mühendisliği, istihdam bekleyen mesleklerin en önemlisi

Bizim gıda ve beslenme konusundaki irdelemelerimiz genellikle esasa yönelik olsa da, gıdanın endüstrileşmesinin paralelinde ortaya çıkan bir bilim dalı ve mesleğe bugüne dek hiç değinmedik; bu disiplinin adı gıda mühendisliğidir. İki dünya savaşının öncesinde ve sonrasında iyice kıtlaşan kaynakların doğru yönetimi gerekliliği, çok hızlı gerçekleşen şehirleşme, gıdanın pazardan çıkıp markete girmesi, buna yönelik hijyen, ambalajlama ve […]

Devamını Oku

Okul Sütü Programı başlıyor, bir sonraki aşama “pastörize” olmalı

Geçtiğimiz hafta Okul Sütü Programı’na ilişkin bir bilgilendirme toplantısına katıldık. Program aslında ülkemizdeki süt tüketim miktarı düşünüldüğünde ilkokul öğrencilerine süt içme alışkanlığını kazandırmak amacıyla gerçekleştirilen en geniş kapsamlı çalışmalardan biri, bunun da ötesinde aslında bir sosyal sorumluluk projesi. Gıda, Tarım ve Hayvancılık, Milli Eğitim ve Sağlık Bakanlıkları’nın işbirliği ile 11 Şubat-14 Haziran 2013 tarihleri arasında 6 […]

Devamını Oku

Gözden kaçan taurin meselesi, sakatat tüketiminin güncellenmesi

Size canlıların protein yapısından daha önce bahsetmiştim. Proteinler amino asit adı verilen yirmi farklı yapı taşından oluşur ve DNA tarafından bütün canlılarda tamamen aynı sistemle kodlanır. Bunların on ikisi insanda ve hayvanda sentezlenebilir, ama sekizi bizde de, “hayvanda da” yapılamadığından “esansiyel” olarak adlandırılır. Yem endüstrisi bu yapılamayan sekizi “sentetik” kaynaklardan (bakteri kültür tankları) ya da GDO’dan […]

Devamını Oku

Mayalanabilen gıdanın nimeti, uzatılmış raf ömrünün ağır bedeli

Son iki yazımızda değindiğimiz gibi, beslenme aslında doğruda bizim yiyerek gerçekleştirdiğimiz bir işlev değil. İnsan ve hayvan vücudu besin maddelerinin sadece bir kısmını sentezleyebiliyor, sentezlenemeyenlere ise “esansiyel” adı verilmekte ki, bunlar bitkiler ve mikroorganizmalar tarafından sentezlenmekteler. Örneğin süt kaynağımız olan ineğin midesi dört gözden oluşmakta, bunun en büyük kısmını oluşturan rümen litrelerce hacme sahip. Hayvanın isteği […]

Devamını Oku

Beslenmenin enerji hiyerarşisi

Beslenmenin enerji hiyerarşisi, süt, yoğurt ve ayranın “ekşiyebilmesinin” önemi Geçen haftaki yazımız üzerine değerli okurumuz veteriner hekim Olcay Karaman’dan bir mesaj aldık. Sayın Karaman büyük baş hayvanlardaki sindirim işlevi üzerine şunları aktarıyor: “İnekler toplam dört midelidir ve işkembe bu dört midenin en büyüğü ve en işlevselidir. İneklerin bu kocaman işkembelerinde, biz veterinerlerin infüzorya diye tabir ettiğimiz […]

Devamını Oku

Sindirim işlevinin analizi, Batı akademisiyle ayrıştığımız detaylar

Sindirim sistemi konusundaki çalışmaların çok kısır kaldığını daha önce de vurguladım. Ağızdan başlayan bu sistem, iştahla uyarılmakta, tat ve koku duyusuyla tetiklenmekte ve desteklenmekte. Gıdalar dişlerle öğütülmekte, yutularak mideye geçen içeriğin nasıl işlendiğinin detayı da pek fazla bilinmemekte. On iki parmak bağırsağı ve ince bağırsaklar safra ve pankreasın katkısıyla yapıtaşına indirgenen şeker, amino asit emilimini sağlamakta, […]

Devamını Oku

Uzun raf ömrünün ekonomisi, kapitalist sistemin gıda cephesi

Size bu satırlarda sık sık sözünü ettiğim ve her fırsatta uzak durulması gerektiğini vurguladığım uzun ömürlü gıdanın bir de ekonomik analizinin yapılması gerekiyor. Konuyu UHT kutu süt üzerinden irdeleyelim, böylelikle meseleyi daha kolay anlatabilirim. Süt mantığı gereği en az işlemden geçirilmesi gereken sıra dışı özellikleri olan bir beslenme unsurudur. Bu kural inek ya da keçi […]

Devamını Oku