Skip to main content

Vasistasla ilişkili bilgiler, kelime oyunları ve yorum

Geçen haftanın devamı olan bu yazının amacı elbette bir konuya bilimsel ışık tutmak değildir. Öncelikle bir değerli okurumuzdan gelen uyarıyı aktaralım, geçen hafta Türkçe’nin Hint-Avrupa kökenli olduğuna dair hatamız “Ural-Altay kökenli” olduğu şeklinde düzeltildi, teşekkür ederim. Tabi biz de bu durumda dillerin kökeni kavramını okumaya başladık. Dillerin kökeni bambaşka bir durum, dilin ortaya çıkmasını açıklayan […]

Devamını Oku

Sözcüklerin kökenleri kültürleri birbirine bağlayan izlerdir

Bize öğretilen şeylerin çoğu aslında irdelenmeden kabul edilen adlandırmalardan oluşur. Bu adlandırmaların, isimlerin, sıfatları ya da fiillerin nereden geldiğini araştıran dil bilimi dalına etimoloji adı verilir. Etimoloji bir kelime cambazlığı değildir, kelimenin kökünün nereden gelmiş olduğunu anlamaya çalışır. İçine doğduğunuz alemi hiç bilmediğinizi var sayın, o zaman etrafta gördüklerinizin bir adı olmayacaktır. Bu seçenekte ilk […]

Devamını Oku

Patlıcan neden bu kadar sevilir?

Doğrusunu isterseniz bu sorunun gerçek cevabını bilen kimse yok. Patlıcan biz dahil bütün dünyada yemek kültüründe önemli bir yer tutar. Ama doğrudan besleyici değerine baktığınızda, manganezi saymazsanız pek bir şey ifade etmez görünür. Dahası kaynaklara göre tek tüketicisi de neredeyse insandır. Ama iş uygulamaya geldiğinde öyle olmaz, çok severek tüketilir. Dolaysıyla neden bu kadar sevildiğinin […]

Devamını Oku

Salatalık neden bu kadar vazgeçilmezdir?

Bizim yediklerimizin bir kısmı doğrudan besin öğeleri taşır, bir kısmı ise enerji almak için tüketilir. Örneğin maydanozda çok besleyici maddeler vardır, ama patatesi de nişasta, yani enerji kaynağı almak için tüketiriz. Salatalığa baktığınızda ise durum biraz karışıktır, enerji kaynağı değildir, neredeyse hiç kalorisi yoktur, ama aromatik maddeler açısından da çok zengin olduğu söylenemez. Salatalık daha […]

Devamını Oku

Domates nasıl bir yiyecektir?

Lezzetli olduğu kesindir de, zorunluluk meselesi tartışılır, zira Avrupa domatesle sonradan tanışmış ve sonradan sevmiştir. Bu bitkinin meyveleri, diğer kaynaklara göre güneş ışınlarını depolamada olağanüstü bir işlev gösterir. Şöyle anlatalım, insan vücudunun beslenmesi kaynak gerektirir. Ancak hücreler sanıldığı gibi tek bir formdan oluşmaz, içlerindeki mitokondrileri biz “enerji merkezi” olarak tanımlarız, ama bunlar aslında bakteri kökenlidir. […]

Devamını Oku

Soda mı maden suyu mu?

Biz genellikle aynı anlama geldiklerini düşünsek de maden suyu doğal, soda ise bunun benzeri olarak imal edilmiş bir üründür. Soda karbonatlı su içinde çözülmüş olan karbondioksit içeren herhangi bir içecektir. Birkaç iyi tanımlanmış yöntemle yarı kimyasal olarak elde edilir, içeriğindeki sıvı açıldığında doğal olarak köpürme özelliği gösterir. Soda sindirimi rahatlatır, daha doğrusu sindirime katkıda bulunur. […]

Devamını Oku

Limon neden vazgeçilmezdir?

Limon sıra dışı bir meyvedir, tüketiriz, ama olası faydalarının bütünü henüz bilinmemektedir. Bizdeki genel algı C vitamini deposu olduğu şeklindedir, bu da abartılmış bir ün sayılmaz. Meselenin arka planı 1700’lere kadar gider. O zamanlar iskorbüt uzak yol denizcilerinin hayatına mal olan anlaşılamamış bir hastalıktır. Alınan erzak C vitamini içermediğinden yola çıktıktan bir süre sonra diş […]

Devamını Oku

Dut nasıl bir meyvedir?

Dut aslında bir meyveden ziyade aynen incir gibi içinde çok sayıda meyveyi barındırır. Meyve grubu bir sapla ana dala bağlıdır, sapın kopması olgunlaşmayla olur. Meyve en olgun hale geldiğinde “ayrışma” (absizyon, doğum anlamında bakıldığında halas) kendiliğinden gerçekleşir. Bu meyvenin nihai formudur, o nedenle dut toplanmaz, ağaç silkilerek hasat yapılır. Olgun form olduğundan çok lezzetlidir, ama […]

Devamını Oku

Seçimlerimize dair bir film analizi: “Okyanus Sekizlisi” (Ocean’s 8 )

Başkahramanımız (1) beş yılı aşkın bir süredir içeride yatmaktadır. Çalmış, durum anlaşılmış, ama ortağı gammazladığından içeri o girmiştir. Gün gelip serbest bırakıldığında planı hazırdır. Dünyanın en büyük elmas şirketinin (Cartier ) kasasında duran 150 milyon dolarlık gerdanlığı çalacaktır. Plan hem karmaşık, hem de basittir: “New York Metropolitan Sanat Müzesi yararına, her yıl olduğu gibi bir […]

Devamını Oku

Seçimlere dair bir başlangıç yazısı: Afrika’da bisiklet turu

İnsanlar diğer canlıların çoğunun aksine, kendine özgü bir kabullenme dinamiği gösterir. Sosyoloji alanında çalışanlar bu dinamiği anlamaya çalışarak yaşamlarını geçirir, oysa ortada aslında pek anlaşılabilecek bir durum yoktur. Olmuş olayların açıklamasını yapmaya çalışmak nispeten kolaydır (maç kritiği yapmak gibi), olmakta olan bir olayın dinamikleri genellikle çok zor anlaşılır. Bunun en güzel örnekleri ise seçim aşamasında […]

Devamını Oku